European Friends of Russia

N-SA denktank over Rusland – N-SA thinktank about Russia

‘Cabinetolken in dienst van Justitie’ nu al onder vuur

Posted by Kris Roman on March 3, 2009

Jan Heuvelmans

Depestel: “Deze sobere onderbetaalde bezetting kan geen kwaliteit garanderen”

“Tijdens een assisenproces in Antwerpen over een viervoudige moord in het Oekraïense milieu wordt er voor het eerst gebruik gemaakt van de tolkencabine. Dat is het goede nieuws”, meldt Rita Depestel als reactie op het PagiA-voorbericht over het proces aan haar collega’s tolken. Depestel is gemeenteraadslid voor Open VLD in Antwerpen, tolk Pools en een soort eenmanssyndicaat wanneer het over tolken gaat. Wanneer Justitie werkt met onderbemenste, onderbetaalde tolken zonder het nodige diploma, dan kan dit in haar ogen geen kwaliteit garanderen.

Immers: “Het slechte nieuws is: 1° de tolken zullen de hele tijd door werken, 2° ze zijn maar met zijn drieën voor vier talen, 3° het zijn geen conferentietolken en 4° ze werken voor het uurtarief dat Justitie betaalt voor gerechtstolken in plaats van het officiële dagtarief dat 500 euro bedraagt”.

Retour

Ook ons rekensommetje over het aantal tolken is wat genereus, vindt Depestel. “Normalerwijze telt men het aantal talen minus één (de taal die in de zaal – op de ‘floor’ – gesproken wordt) om het aantal cabines te berekenen. Als er in het proces de hele tijd Duits, Russisch, Nederlands en Oekraïens moet gehoord worden zijn er dus drie cabines nodig, bevolkt door zes tolken. Wanneer er alleen doorlopend uit en naar het Russisch moet getolkt worden, dan kan zulks met één cabine, op voorwaarde dat minstens één van de beide tolken in de beide richtingen kan werken (‘retour’). Tijdens de voorlezing van de akte van beschuldiging, die ruim twee uur in beslag zou nemen, moeten zij elkaar elke twintig minuten kunnen aflossen”.

Depestel laat ook in de financiële kaarten kijken. Tolken worden steeds per dag ingehuurd en betaald. Alleen bij Justitie werken ze met uurtarieven: 44 euro per uur voor de Slavische talen en ca. 30 euro voor Duits. “Het basis-dagtarief voor beroepstolken is 500 euro. Soms is het 600, maar op de vrije markt is het meestal tussen de 400 en 450 euro. Als de Russische tolken pakweg 8 uur per dag tolken, dan komen ze elk aan 350 euro, de Duitse, begrijpe wie begrijpen kan, maar 250. Zij moeten ook de hele tijd doorwerken”.

Afwachten

Justitie vond dus drie tolken bereid om in de cabine te kruipen voor goed de helft van het officiële tarief voor beroepstolken. Het doet daar dus een zaak aan: 950 euro per dag in plaats van 4.000! “Daar komen nog wel de huurkosten van de losse cabine bij: inbegrepen de technicus die de hele dag stand by moet zijn in de zaal is dat ca. 2.500 euro per dag. Justitie zou eens moeten nadenken over een nuttige investering: de aankoop van een vaste cabine kost slechts 5.000 euro. Daar is geen technicus bij nodig: echte tolken zijn opgeleid om de modules zelf in te stellen”.

“Maar het grote voordeel van de cabine is niet zozeer de besparing, maar vooral de kwaliteitsverbetering”, zo nog Rita Depestel.” Als dat tenminste het geval kan zijn met deze sobere bezetting en het inschakelen van tolken die weliswaar – door jarenlange ervaring – gespecialiseerd zijn in het gerecht, maar geen gediplomeerde tolken zijn. Laten we afwachten”.

TER HERINNERING (PagiA dd° 28/02/2009):

Aanvankelijk werden een tiental tolken voorzien. Wanneer die allemaal tegelijk zitten te fluisteren is dat niet alleen storend (cfr het proces over de Iraakse folteraars), maar ook duur. Justitie stuurde een aanbesteding naar vier bedrijven die tolkencabines – met of zonder de tolken – verhuren.

Vrijdag is een gespecialiseerd bedrijf in de historische assisenzaal aan de Britselei een professionele tolkencabine komen plaatsen. Ze zal er vijf weken lang gebruikt worden door een Russische tolk Nederlands-Russisch en haar Belgische collega Russisch-Nederlands. Die twee zijn, inbegrepen de huur van de cabine, goedkoper en minder storend dan de tien tolken die aanvankelijk gevraagd waren om het alle partijen en de getuigen mogelijk te maken een proces over Oekraïense moordenaars en slachtoffers in de eigen taal te volgen. Wie in de zaal Russisch wil horen, moet zijn koptelefoon opzetten. Het Nederlands – ook de vertaling uit het Russisch – hoort hij/zij uit de luidspreker. Of maandagochtend moest toch nog voor de originele oplossing gekozen worden.

3.050 euro besparing per dag

Hoe dan ook, het gebruik van een tolkencabine in een proces is – minstens voor Antwerpen – een primeur. Eerder kregen in Arlon – tijdens het proces-Dutroux – de Vlaamse burgerlijke partijen de gelegenheid om het proces in het Nederlands te volgen via de hoofdtelefoon uit de mond van twee conferentietolken die in een cabine achter in het zaaltje zaten. Het publiek en de pers (tot ontzetting van de collega’s uit Nederland) kregen die service niet.

In Antwerpen werd de cabine, vanuit de zaal gezien, rechts achter de beschuldigdenbank tegen de zijmuur aan geplaatst. Zo kunnen de tolken tegelijk visueel contact hebben met de beschuldigden, het hof, de getuigen en de (wellicht 24 !)juryleden. En er werden drie tolken ingehuurd: een Russische die ook Oekraïens verstaat en Nederlands spreekt en een Vlaming die ook Russisch spreekt, plus tussendoor ook een tolk Duits. Het gaat niet om officiële conferentietolken (die zijn onbetaalbaar), maar om collega’s die vooral optreden voor het gerecht en de politie, maar ook wel ervaring hebben met het cabinewerk. En bereid zijn voor de helft van het officiële tarief te werken.

Bij officiële gelegenheden moeten de conferentietolken met twee zijn voor elke taal, om elke twintig minuten te kunnen overnemen. Dat zouden er dus vier zijn voor Oekraïens/Russisch-Nederlands en andersom, en even veel voor Duits-Nederlands en Nederlands-Duits. Tolken worden steeds per dag ingehuurd en betaald (500 euro is de norm). Alleen Justitie doet het anders: per uur en verschillend naargelang van de taal. Het vond drie tolken bereid om in de cabine te kruipen voor goed de helft van die prijs, en doet daar dus een zaak aan: 950 euro per dag in plaats van 4.000! Zij moeten wel de hele tijd doorwerken.

Consecutief, simultaan of de fluistertechniek

Aanvankelijk was het de bedoeling dat er in de zaal niets te horen zou zijn van die vertalingen. Wie wil meeluisteren moest dus een hoofdtelefoon zien te bemachtigen. Dat zou alle dagen een veldslag worden om aan zo’n hoofdtelefoon te geraken en die, telkens hij/zij buiten gaat, weer moet inleveren.

De tolken hebben de organisatoren vrijdag (wellicht) kunnen overtuigen dat zulks weinig zin heeft. In de plaats zullen de debatten – zoals steeds – via de luidsprekers te volgen zijn in het Nederlands, en wie de vertaling naar het Russisch wil horen, doet dat via de hoofdtelefoon. De tolk Russisch Nederlands spreekt dus in zijn cabine via de luidsprekers, zijn collega Nederlands-Russisch via de headsets.

Er zijn grosso modo twee manieren van (het werkwoord) tolken: ‘consecutief’ en ‘simultaan’. Consecutief (zin per zin laten uitspreken en vervolgens vertalen) wordt gebruikt tijdens verhoren bij de politie, de procureur, de onderzoeksrechter of in openbare zitting, en dit meestal door één en dezelfde tolk. Simultaan (tegelijk met de spreker het gezegde in de andere taal ‘overbrengen’) kan het best met cabinetolken, maar wordt ook dagelijks toegepast tijdens een proces met de ‘fluistertechniek’: de tolk fluistert in het oor van de beklaagde of het slachtoffer wat er in de andere taal gezegd wordt, zodat die partij de debatten kan volgen. Volledigheid kan hier nooit gegarandeerd worden.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: